ماه های کردی - شاری میراوه - Mirabad city

<

اسلایدر


شاری میراوه - Mirabad city
وبگاه شهر میرآباد - Kurdish Download Center 
به وبگاه میرآباد سردشت خوش آمدید.امیدوارم که لحظات خوبی را در سایت ما سپری کنید.

ماه های کردی

در میان مردمی که به زبان کردیسخن می‌گویند ماه‌های سال نام‌های گوناگونی دارند.

 ماه‌های میلادی

در میان کردهای شمال که‌ به‌ گویش کرمانجی تکلم می‌کنند و اغلب از تقویم میلادی سود می‌‌جویند ماه‌های سال نام‌های گوناگونی دارند اما شناخته‌ترین آن میان ایشان به‌ ترتیب زیر است: (به‌ ترتیب سال میلادی)

  1. ریبه‌ندان (rêbendan)
  2. ره‌شه‌می (reşemî)
  3. ئادار (adar)
  4. ئاوریل (avrêl)
  5. گولان (gulan) (ماه شکفتن گلها)
  6. پوشپه‌ر (pûşper)
  7. تیرمه‌ (tîrmeh)
  8. گه‌لاویژ (gelawêj)
  9. ره‌زبه‌ر (rezber) یا گه‌لارێزان (gelarêzan) (برگریزان)
  10. کوچر (kewçêr)
  11. سرماوه‌ز (sermawez) (ماهی که سرما می‌وزد)
  12. به‌فرانبار (berfanbar) (ماه پربرف)
  • ماه‌های میلادی در سورانی به‌ ترتیب سال میلادی:
  1. چله (çile)
  2. سبات (sibat)
  3. ئادار (adar)
  4. نیسان (nîsan)
  5. گولان (gulan)
  6. حه‌زیران (hezîran)
  7. تیرمه‌ (tîrmeh)
  8. ته‌باخ (tebax)
  9. ایلون (îlon)
  10. جوتمه‌ (cotmeh) (ماه جفت (خیش کشاورزی))
  11. مژدار (mijdar)
  12. کانون (kanûn)
  • ماه‌های خورشیدی در سورانی:
  1. خاکه‌لێوه‌ Xakelêwe
  2. گوڵان Gulan
  3. جۆزه‌ردان Cozerdan
  4. پوشپه‌ر Pûşper
  5. گه‌لاوێژ Gelawêj
  6. خه‌رمانان Xermanan
  7. ره‌زبه‌ر Rezber
  8. گه‌ڵارێزان Gellarêzan
  9. سه‌رماوه‌ز Sermawez
  10. به‌فرانبار Befranbar
  11. رێبه‌ندان Rêbendan
  12. ره‌شه‌مێ Reşemê

در منطقه کرمانشاهان و جنوب کردستان نام ماه‌ها بدینگونه است:

جیژنان (فروردین)، گولان (اردیبهشت)، زه‌ردان (خرداد)، په‌رپه‌ر (تیر)، گه‌لاویژ (مرداد)، نوخشان (شهریور)، به‌ران (مهر)، خه‌زان (آبان)، ساران (آذر)، بفران (دی)، به‌ندان (بهمن)، رمشان (اسفند)

 

زبان کردی

               فهرست مندرجات 

  شاخه‌های اصلی زبان کردی عبارتند از سورانی و کرمانجی.  گویش‌های کرمانشاهی، اورامانی و کلهری نیز با اینکه با دو گویش نامبرده هخ‌فهمی ندارند و گویشوران آنها همدیگر را متوجه نمی‌شوند از سوی بسیاری با نام زبان کردی نامیده شده‌اند.

زبان کردی سورانی در عراق زبان رسمی است .در حالی که‌ در کشور سوریه ممنوع است. تا اوت ۲۰۰۲ در ترکیه‌ محدودیت‌های شدیدی بر آن (کردی کرمانجی) اعمال می‌شد گرچه هنوز در ترکیه بسیار محدود است .[2]. در ایران نیز در برخی رسانه‌ها امکان استفاده‌ از آن وجود دارد در حالی که‌ استفاده‌ از آن در نظام آموزشی دولتی هنوز صورت نپذیرفته است.

حدود پنجاه سال پیش، درباره یک متن قدیمی بحثی علمی در گرفت . درباره‎ متن مادی در مجله مدرسه مطالعات شرقی و افریقایی دانشگاه لندن (مجلد 22 س 1959) زبان شناس معروف پروفسور ن. مکنزی نوشته است که منظور از زبان مادی زبان کردی است.

بسیاری از پژوهشگران، از جمله «تئودور نولدکه» خاورشناس بزرگ آلمانی، معتقدند که اگر روزی زبان مادی درست شناخته شود، بدون شک خویشاوندی بسیار نزدیکی با زبان پارسی باستان خواهد داشت.

ولی تاکنون متاسفانه به علت عدم کاوش در مناطق غرب ایران از مادها حتی یک اثر مستند در دست نیست.

 

 _____کرمانجی (شمالی)
|
_کرمانجی___ |
| |_____سورانی (میانی)
کردی________ |
| ______زازاکی
| |
|_زازا-گورانی|_____ اورامانی
| |
| |______گورانی
|
| _____کلهری
| |
|_گویش جنوبی

 

     تاریخچه زبان کردی

 

 طبقه بندی

زبان کردی عضوی از شاخه شمال‌غربی زبان‌های ایرانی است که خود شاخه‌ای از زبان‌های هندوایرانی است و آن نیز به‌ نوبه‌ خود شاخه‌ای از زبان‌های هندواروپایی است.

 

 گویش‌ها و لهجه‌ها

زبان‌ کردی‌ به سه گروه بخش می‌شود:

  • گروه کرمانجی
  • گروه زازا_گوران
  • گروه گویش‌های جنوبی

۱. گروه کرمانجی نیز خود به دو گویش عمده بخش می‌شود:

  • گویش کرمانجی شمالی یا اصطلاحا همان کرمانجی (Kurmancî)
  • گویش کرمانجی جنوبی یا اصطلاحا سورانی (Soranî)

۲. گروه زازا_گوران نیز به سه بخش بخش می‌شوند:

3. گروه گویش‌های جنوبی نیز شامل کرمانشاهی، کلهری، کلیایی، پیروندی، هستند.

در این میان در کتابها، روزنامه‌ها، مجله‌ها و نیز در پخش برنامه‌های رادیو و تلویزیونی از کرمانجی در مناطق شمالی و سورانی در مناطق جنوبی استفاده می‌شود.

 

 _____کرمانجی (شمالی)
|
_کرمانجی___ |
| |_____سورانی (میانی)
کردی________ |
| ______زازاکی
| |
|_زازا-گورانی|_____ اورامانی
| |
| |______گورانی
|
| _____کلهری
| |
|_گویش جنوبی

 

مقایسه واژگان زبان کردی با دیگر زبان‌های هندواروپایی:

کردیاوستاییفارسیسانسکریتانگلیسیزبان آلمانیلاتین
ez azəm من aham I ich ego
jin janay زن janay- queen    
'zîndu "alive" jiyan «to live» jī-/gay- زنده "alive", زیستن «to live» jīvati     vīvus "alive", vīvō "live", vīta "life"  
mang māh ماه mās- moon, month Mond, Monat mēnsis "month"
mirdu "dead", mirdin «to die» mar-, məša- مرده "dead", مردن «to die» marati, mrta- murder Mord "murder" morior "die", mors "death"
ser sarah سر śiras- dial. harns "brain" Gehirn "brain" cerebrum "brain"
sed satəm صد śatam hundred Hundert centum
zānîm «I know» zānîn «to know» zan- دانم «I know», دانستن «to know» jānāti know kennen nōscō, co-gnitus -}}

 

الفباهای کردی

برای نوشتن زبان‌کردی‌ در کشورهای گوناگون خط‌های گوناگونی به کار می‌رود. زبان کردی در ترکیه و سوریه با حروف لاتین (برای مثال) و همچنین در ارمنستان با حروف سیریلیک نوشته می‌شود. کردی سورانی و جنوبی در ایران و عراق با خط فارسی-عربی و اخیرا با الفبای لاتین نیز نوشته می‌شود.

امروزه‌ تلاشهای زیادی در راستای یکی کردن الفبا و تبدیل آن به‌ لاتین در حال انجام است [

در زیر دو نمونه از الفباهای بکار رفته برای زبان‌ کردی‌ می‌آید.

الفبای کردی از ۳۱ حرف تشکیل می‌شود:

 

 

دانلۆدی 9 ئالبۆم له گۆرانیه خۆشه کانی

مامۆستا مه حه ممه د ماملێ




ئالبۆمی ١ دانلود


ئالبۆمی ٢ دانلود


ئالبۆمی ٣ دانلود


ئالبۆمی۴  دانلود


ئالبۆمی ۵ دانلود


ئالبۆمی ۶ دانلود


ئالبۆمی ٧ دانلود


ئالبۆمی ٨ دانلود


ئالبۆمی ٩ دانلود



[ جمعه ۱۳۸٩/۸/٢۱ ] [ ۳:٤٠ ‎ب.ظ ] [ ادریس.ف ]

.: Weblog Themes By Mirabad Website :.

درباره سایت میرآباد
با سلام.این سایت در زمینه آشنایی بیشتر شما عزیزان با شهر میرآباد (سردشت) و همچنین قرار دادن مطالب متنوع در موضوعات مختلف فعالیت می کند.لطفا در صورت امکان ما را در کاملتر شدن هرچه بیشتر این سایت یاری فرمایید.

لینک دوستان